Een van de lastige dingen van ouder worden is dat je steeds minder vaak verrast wordt. Je hebt mooie reizen achter de rug, allerlei mensen ontmoet en soms zitten de dingen in het leven mee of tegen. Je maakt de geboorte van je kinderen mee, je ontmoet de liefde van je leven, soms krijg je een helpende hand uit onverwachte hoek of je presteert iets wat je niet voor mogelijk had gehouden. Dat noemen we natuurlijk levenservaring. Hoe meer levenservaring ik heb, des te minder verrassingen ik ervaar. Dat vind ik jammer, want ik kan me soms oprecht verwonderen over de manier waarop jongeren van de kleinste dingen opgewonden kunnen raken. Ik heb met mijn rationele hoofd alles allang tot in details geanalyseerd en weet gelijk een verklaring te geven voor die jeugdige verwondering.

Door: Enis Odaci

Op één punt zal echter iedereen, ongeacht zijn levenservaring, toch nog verrast worden. Ik vind van mezelf namelijk dat ik dankzij mijn vele contacten met mensen niet racistisch ben. Maakt niet uit welke religie, kleur of afkomst mensen hebben – ik houd van iedereen. En zo voed ik graag mijn kinderen op. U toch ook? Welnu, de praktijk is toch anders.

Met een goede islamitische vriend van mij spreek ik regelmatig over de opvoeding van onze kinderen. Zijn oudste dochter, dertien jaar oud, loopt op een dag de kamer binnen en vertelt ons hoe verrast zij is dat een klasgenoot dezelfde religieuze overtuiging heeft als zijzelf. Ik vraag waarom ze zo verrast is, moslims heb je namelijk overal. Ze zegt: “Ja, maar zij komt uit Afrika!” Haar opmerking is onbewust vlijmscherp. Ze pakt een groene appel uit de koelkast en loopt heerlijk smakkend weer de trap op naar haar kamer. Mijn vriend voelt zich duidelijk ongemakkelijk. “Hoe is het mogelijk dat mijn dochter zulke vooroordelen kan hebben?” vraagt hij zichzelf hardop af. Hij vertelt hoe hij heel bewust probeert om zijn kinderen op te voeden met waarden als gelijkheid en gelijkwaardigheid tussen mensen. Alle mensen, ook gekleurde mensen dus.

Ook de goed opgeleide, progressieve mensen dragen net zo bewust en onbewust bij aan een samenleving waarin ‘wit’ de dominante, betere kleur is en ‘zwart’ de inferieure kleur.

Ik vertel hem dat ik vlak voor de jaarwisseling aanwezig was bij de première van de film Wit is ook een kleur van programmamaker Sunny Bergman. De film gaat over etnisch profileren, racisme en structuren in de samenleving die de onderverdeling tussen witte en zwarte mensen in stand houden. Na het zien van de film was ik – eindelijk – weer verrast. Maar wel zeer onaangenaam verrast. De film houdt ons namelijk heel scherp voor dat racisme niet alleen een probleem is van extremisten. Ook de goed opgeleide, progressieve mensen dragen net zo bewust en onbewust bij aan een samenleving waarin ‘wit’ de dominante, betere kleur is en ‘zwart’ de inferieure kleur. Ik hoor u denken: ‘Maar ik ben zo niet, hoor!’

In de film komt de volgende scene voor. Kleuters van ongeveer 5 jaar oud, van diverse etniciteit, krijgen vragen voorgeschoteld. Bij de eerste vraag moeten de kinderen kiezen met welke pop ze willen spelen: een witte of een zwarte. Op één na, kiest iedereen, dus ook de gekleurde kleuters, voor de witte pop. Bij de tweede vraag moeten de kleuters uit een reeks van vijf aanwijzen welk kind zwaarder gestraft wordt. Ze zien vijf kinderen op een rij: de meest linkse is wit, de meest rechtse is zwart en de tussenliggende plaatjes verkleuren van wit naar zwart. Elke kleuter kiest voor de zwarte kinderen. En ook wijst bijna iedereen naar een witte kinderfiguur bij de vraag: wie is het slimst? Kleuters geven geen sociaal wenselijk antwoorden.

We moeten onszelf daarom de vraag stellen hoe het kan dat zelfs gekleurde kinderen positieve eigenschappen toekennen aan witte kinderen. Onze hele beeldcultuur – boeken, film, televisie tot aan de duiding van het Nederlandse koloniale verleden – voedt en cultiveert blijkbaar de gedachte dat mensen met een witte huidskleur een betere positie hebben dan mensen met een andere huidskleur. Wit is geen neutrale kleur. Gelooft u mij niet? Voert u de test maar eens uit met uw eigen kleuters in de familie. U zult verrast worden.

Meer info

Reageer

avatar
Sorteer op:   nieuwste | oudste | meest gestemde
Hilco Rolle
Gast
Hilco Rolle

Beste Enis, Er klopt iets niet in deze. Religie is onmogelijk om te discrimineren! Daar kun je in stappen en uit stappen. Discriminatie zit op huid, sekse, afkomst, seksualiteit. Iets waar je niks aan kan doen. Je mag dit echt niet mixen. Geloof is niet te discrimineren. Andere mening hebben mag toch tegen geloof???
Tegen dogmatisme kan niet discriminatie zijn, want je bent tegen een totaal idee van Katholieken, Islam, nazi, Stalin. Mag dat. Is dat discriminatie? Nee, is tegen een idee en mag.
Hilco

wpDiscuz