“Wat vind jij van de Turkse staatsgreep?”


Ach, mijn ziel. Soms gebeurt er decennia lang niets, en soms zijn er weken waarin decennia gebeuren. Dit zijn de weken van wereldveranderende aanslagen en een wereldveranderende staatsgreep. Turkije, wat is er aan de hand? Wat is er toch dat jij maar niet definitief kunt kiezen voor een goed functionerende, moderne democratie?

Odaci-small

door: Enis Odaci

“Wat vind jij van de Turkse staatsgreep?”

Ach, Recep Tayyip Erdoğan. Vijand van de sociale media. Vijand van al die ongrijpbare, oncontroleerbare meningen en berichten over jou. Hoe ironisch is het dat juist jij dankzij de sociale media de staatsgreep een halt toeriep, toen de uitzendingen via TRT en CNN even geen gebruik konden maken van mooie studio’s en zorgvuldig afgestemde nieuwsitems. Via een iPhone van een televisiepresentatrice hoorden we jou met een blikkerige stem, in een slecht verlichte kamer, het volk toespreken. Je riep: “Kom in verzet!” En jouw aanhangers kwamen in verzet! In grote getale. Pleinen stroomden vol, luchthavens werden bevrijd. Daar kan Wilders met zijn hashtag #kominverzet nog een puntje aan zuigen. Jij liet zien wat verzet is.

“Wat vind jij van de Turkse staatsgreep?”

Ach, militairen. Wat ging er door jullie hoofd? Hadden jullie een dag van tevoren filmpjes afgespeeld van eerdere militaire coups, zoals in 1960, 1971, 1980, 1993 en 1997? Een beetje nostalgie? Het is 2016 lieve mensen, deze tijd is een andere. Daar waar vroeger islamitische partijen een klein deel van de bevolking vertegenwoordigden, hadden jullie toch wel kunnen weten dat Erdoğan aanzienlijk meer steun geniet onder de Turkse bevolking? En wat was dat voor een amateuristische uitvoering? Met een paar helikopters, een handjevol tanks en een verdwaalde straaljager indruk proberen te maken op het volk? Eén kogel op burgers en alle steun voor jullie coup zou per direct verdwijnen. Nu zijn er honderden doden, leg dat maar eens uit.

“Wat vind jij van de Turkse staatsgreep?”

Ach, NOS. De ogen van Jeroen Overbeek werden in de kleine nachtelijke uurtjes met de minuut kleiner. Godzijdank zat naast hem een Turkse Nederlandse, of een Nederlandse Turkse, in ieder geval iemand met een opengeklapte laptop op tafel. Hoe ironisch dat zij vooral berichten van sociale media voorlas op oude media. Als er ooit een bewijs geleverd kon worden dat nieuwe media sneller en effectiever werken dan oude media, dan was dat gister wel. Alsof je in verschillende tijdzones leeft, met ook nog eens een vertraging op de lijn. Huiswerk voor de NOS. En meermalen oud-Turkije-correspondenten bellen die aan een Turkse zee genieten van een glaasje wijn is niet professioneel! Zet de Twitter timeline van Bram Vermeulen en van enkele prominente Turkse journalisten in beeld, met een ouderwetse eerste-generatie-gastarbeider-Turk-tolk, en je bent al een stuk beter bezig. Maar ja, wat weet ik nu van media.

‘Kom in verzet’ betekent in de Hollandse variant: allemaal naar het Turkse consulaat in Rotterdam en Deventer en zwaaien met rode vlaggen waarop in het wit prominent de halve maan prijkt.

“Wat vind jij van de Turkse staatsgreep?”

Ach, Nederlandse Turken. Toen Erdoğan zijn landgenoten opriep om in verzet te komen, bedoelde hij de mensen die in Turkije wonen, niet de Turken in het buitenland! Maar zo zie je maar, de Turkse identiteit overstijgt landsgrenzen en zelfs continenten. ‘Kom in verzet’ betekent in de Hollandse variant: allemaal naar het Turkse consulaat in Rotterdam en Deventer en zwaaien met rode vlaggen waarop in het wit prominent de halve maan prijkt. Het leek wel alsof Turkije alsnog het EK Voetbal had gewonnen. Is dit nu het Turkse electoraat van de beweging DENK? Is dit de parallelle samenleving? Dat weet ik zo snel nog niet. Het kan natuurlijk ook gewoon zo zijn dat ze er voor de democratie stonden, abi.

“Maar serieus, wat vind jij nu van de Turkse staatsgreep?”

Ik? Als iemand die in Turkije geboren is, zie ik met lede ogen aan hoe Turkije de komende jaren een zeer turbulente tijd tegemoet zal treden. Democratie versus Autocratie – dat is het spel dat momenteel gespeeld wordt. Wie Erdoğan een beetje gevolgd heeft de laatste jaren, weet dat hij een presidentieel systeem wil invoeren, waarin alle macht bij hem (en zijn opvolgers) komt te liggen. Hoe ironisch is het dan dat de militairen, zelfbenoemde hoeders van de seculiere staat, via een antidemocratische staatsgreep, Erdoğan daarbij een flink handje hebben geholpen. Reken maar dat hij zeer secuur schoon schip zal maken in vele lagen van het militaire apparaat, bestuur en bijbehorende overheidsinstellingen. Het zal steeds moeilijker worden om de Turkse diversiteit een georganiseerde, politieke, stem te geven. Want dat Turkije een verdeeld land is, is een feit. De ene helft is voor Erdoğan, de andere helft tegen. Seculieren, liberalen, religieuze- en etnische minderheidsgroepen zullen meer dan ooit op eieren moeten lopen.

Turkije is gebaat bij een staatsvorm, een president en een democratische georganiseerde oppositie die bij elkaar alle stemmen van Turkije laten horen. Het Turkije van gister bestaat echter niet meer, dat staat wel vast. Op dus naar een onzekere toekomst.


Meer info?

Reageer

avatar
wpDiscuz