Hartslag van Casablanca


Voor het eerst in mijn leven maak ik de Ramadan mee in Marokko. Samen met mijn gezin breng ik de laatste tien dagen van de maand door bij mijn ouders in Casablanca. De miljoenenstad kent een ander ritme dan ik gewend ben. Overdag heerst er relatieve rust, en de laatste uurtjes voor zonsondergang is het een drukte van jewelste. Vanuit het appartement van mijn ouders kijk ik uit op een drukke doorgaande weg.

Op de hoek van de straat, in een klein geïmproviseerd keukentje, staat een vrouw verse msemen en baghrir te bakken. Mobiele kraampjes met meloenen, vijgen, kiwi’s, avocado’s en kersen positioneren zich langs de kant van de weg. Twee jongens staan met alle kracht sinaasappels te persen. Claxonnerend en wild gebarend spoeden automobilisten naar huis. De luiken van de winkels worden hardhandig naar beneden getrokken. De straten zijn bijna verlaten. Binnen pruttelt de harira op het vuur. Het is 19.45 uur. Uit de luidsprekers van de moskee klinkt de adhaan. Het is tijd.

De stad komt weer tot leven en het chagrijn maakt plaats voor gezelligheid.

Na de iftar gaan de winkelluiken weer omhoog. De terrassen en pleinen stromen vol. Bijna alle cafe’s en restaurants bieden naast speciale Ramadanmaaltijden ook vermaak aan. Nu de buikjes rond zijn gegeten mogen de voetjes van de vloer. Bij de McDonalds worden animatieteams ingezet om jong en oud te entertainen. De stad komt weer tot leven en het chagrijn maakt plaats voor gezelligheid. Langs de grote boulevard bevindt zich de Hassan II moskee, de grootste moskee van Afrika. Vaders, moeders en kinderen haasten zich met een gebedskleedje onder de arm naar binnen. Door de overweldigende drukte bidden de laatkomers schouder aan schouder op de grote buitenplaats. Een fris zeebriesje brengt verkoeling.

Na de religieuze verplichting begint het grote flaneren richting Morocco Mall, aan het andere uiteinde van de boulevard. Het Suikerfeest nadert en traditiegetrouw worden dan nieuwe kleren gekocht. Gelukkig bieden de ruime winkeltijden en de Ramadan Sale uitkomst. Tot ver na middernacht winkelen mensen, nemen selfies met op de achtergrond het enorme aquarium en deinen mee op de live muziek van de DJ.

Het is half drie in de nacht als ik in mijn bed lig. De stad mag zich dan strak voegen in het ritme van de Ramadan, onze jonge kinderen trekken zich daar niks van aan. De dagen zijn lang en de nachten zijn zeer kort. Van mijn voornemen om aan rust en bezinning te doen in deze laatste fase komt weinig terecht, maar ik had de saamhorigheid en het samenzijn die zo kenmerkend is voor de viering van Ramadan in Marokko voor geen goud willen missen.


Over Nadia Bouras

Nadia Bouras (Amsterdam 1981) studeerde geschiedenis aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en een semester African American History aan The College of New Jersey. Haar doctoraalscriptie schreef ze over de migratie van Marokkaanse vrouwen naar Nederland. Ze promoveerde op de verbondenheid van Marokkaanse migranten met hun land van herkomst (Universiteit Leiden, 2012), en schreef samen met Annemarie Cottaar het boek Marokkanen in Nederland, de pioniers vertellen (Meulenhoff 2009). Nadia Bouras werkt momenteel als universitair docent Sociale Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Regelmatig treedt ze op in de media om actuele vraagstukken over de multiculturele samenleving te becommentariëren.

Foto’s: Nadia Bouras.

Reageer

avatar
wpDiscuz