Op reis gaan…


‘Ramadan’ is de naam van de negende maand uit de islamitische kalender. Vanochtend zeer vroeg zijn miljoenen moslims over de hele wereld begonnen met het vasten tijdens deze heilige maand. Omdat de islamitische kalender 10 à 11 dagen korter is dan de Westerse kalender ‘wandelt’ Ramadan door onze kalender heen. Elk jaar begint Ramadan ca. 10 dagen eerder dan het jaar ervoor. Nu is Ramadan al een paar jaar ‘te gast’ tijdens de zomermaanden. Dagen, soms weken van tevoren kijken moslims uit naar deze bijzondere maand. Zij vasten dan een periode van dertig dagen. Van zonsopgang tot zonsondergang wordt de keuken gemeden en de lusten worden geparkeerd.

‘Ramadan’ is afgeleid van het Arabische woord ‘ramida’ of ‘ar-ramad’, wat staat voor een intense hitte of droogte op de grond. Er zijn er die zeggen dat de maand zo genoemd is omdat Ramadan de zonden van mensen weg doet branden met zegeningen, zoals de zon de aarde doet verschroeien. In deze maand is er dus geen ruimte voor negativiteit en gelovigen proberen zo goed als mogelijk niet aan de eigen behoeften en problemen te denken.

De persoon die de maand begint met vasten is op de laatste dag vrijwel altijd een ander mens

‘Ramadan is een reis’ zegt men weleens. De persoon die de maand begint met vasten is op de laatste dag vrijwel altijd een ander mens. Op fysiek en geestelijk vlak maakt hij of zij onmiskenbaar een ontwikkeling door. Ramadan kan ook een confronterende spiegel zijn: waar sta je, hoe sterk ben je, wat wil je met je leven? De voldoening na dertig dagen afzien is dan ook groot. Maar laten we niet vergeten waar Ramadan feitelijk om draait: het is de maand waarin volgens traditie de Koran is geopenbaard. Tussen al het eten en niet-eten, tussen de pochers en de zwijgers, tussen televisie- en radio-items door, wordt dat maar al te vaak vergeten.

Uit pagina 1 en 2 van de Koran is af te leiden dat ‘de moslim’ geen etnisch persoon is, maar iemand die in ‘Gods weg’ gelooft en iemand die gelooft in wat God ‘eerder geopenbaard’ heeft aan de mensheid. Dat biedt alle ruimte voor een individuele én oecumenische invulling: want iedereen wandelt zijn eigen weg naar God. En als je niet in God gelooft, dan kun je nog steeds op de weg naar het Goede wandelen. Ramadan vier je niet ‘verplicht’ binnen de eigen islamitische comfort-zone, maar gerust ook met anderen. ‘Vasten’ is bovendien een bekend fenomeen, het is van alle godsdiensten en van alle culturen, en daarmee is de islamitische variant een uitgelezen mogelijkheid om de banden met de levensbeschouwelijke buren aan te halen.

Geen heilige maand kan beginnen zonder stil te staan bij mensen die het niet goed hebben

Daarom ben ik dankbaar dat ik Ramadan 2016 op deze virtuele plek dagelijks mag vieren met diverse mensen uit die andere tradities. Jong, oud, religieus, niet-religieus, men wilde graag meewerken om iets te vertellen over vasten of over wat hen bezighoudt. Elke dag publiceer ik één van deze gedachten. De ene keer is dat een gedicht, de andere keer een verdiepende theologische beschouwing. Soms is het scherp, dat mag ook. Zo divers de deelnemers zijn, zo divers hun bijdragen. Natuurlijk komen ook voor mij inspirerende moslims aan het woord, en af en toe zal ik de reeks aanvullen met een persoonlijke overweging, wanneer zich bijvoorbeeld een bijzondere gelegenheid voordoet.

Geen heilige maand kan beginnen zonder stil te staan bij mensen die het niet goed hebben. Ramadan mag hopelijk een maand zijn waarin vluchtelingen, oorlogsslachtoffers, eenzamen, onderdrukten, wezen, armen, overledenen en pasgeborenen, en alle hulpbehoevenden, mens, milieu en dier, iets mogen ontvangen van wat ik het Goede mag noemen. Hopelijk kunnen wij niet alleen dagelijks bij hen stilstaan, maar kunnen we ook op onze eigen kleine, en vaak voor velen onzichtbare, manier bijdragen aan hun welzijn. Wat is de Koran behalve een boek met letters als we hen vergeten? Wat is het geloof behalve een verzameling intenties als we hen negeren? Veel leesplezier met de Ramadan-gedachten: een ‘reis’ door het diverse levensbeschouwelijke landschap dat Nederland rijk is.

Reageer

avatar
wpDiscuz