Het begint bij één mens


Kan de muur die Israël en Palestina scheidt vallen zoals de Berlijnse muur? Kunnen we bruggen bouwen in plaats van muren? In Jesaja 58:6-8, staan de volgende verzen:

6 Is dít niet het vasten zoals Ik het verkies:
boosaardige boeien losmaken,
de banden van het juk losmaken,
de onderdrukten hun vrijheid hergeven,
en alle jukken doorbreken?

7 Is vasten niet dit:
uw brood delen met wie honger heeft;
arme zwervers opnemen in uw huis;
een naakte kleden die u ziet
en u niet onttrekken aan de zorg voor uw broeder?

8 Dan breekt uw licht als de dageraad door
en groeien uw wonden spoedig dicht;
dan gaat uw gerechtigheid voor u uit,
en sluit de heerlijkheid van de heer uw stoet

Dit zijn enkele verzen van de profeet Jesaja, uitgesproken tegen het joodse volk dat teruggekeerd is uit de Babylonische ballingschap. Ik lees  ze vaak in de veertigdagentijd, de vastentijd voor het christelijk Paasfeest. De profeet geeft kritiek op uiterlijke rituelen. Het heeft geen zin om in zak en as te gaan rondlopen. Doe liever recht.

Ik was in mei van dit jaar 11 dagen in Bethlehem. We vierden met een grote internationale groep het feit dat de Palestijnse familie Nassar honderd jaar eigenaar is van hun land, een mooie begroeide heuvel met veel druiven, olijfbomen, amandelbomen en citrusvruchten. Israël wil graag deze Palestijnse heuvel hebben, maar de familie Nassar verkoopt haar grond niet. ‘Je verkoopt je moeder niet,’ zegt de oudste broer Daher.

Tent of Nations - welkomstboodschap

Tent of Nations – welkomstboodschap

De heuvel is sinds een aantal jaren omgedoopt tot ‘Tent of Nations’. Een ontmoetingsplek, een plek om te leren de vijand niet te haten. “We refuse to be enemies” staat op een steen bij de ingang. Dat is makkelijke gezegd dan gedaan.  Wie gaat niet haten als het leger je fruitbomen vernietigt, je verdacht maakt, je processen aandoet met als doel je van je land te verdrijven? Deze christen-Palestijnse familie wil de woorden van Jezus ‘Heb je vijanden lief’ serieus nemen en in praktijk brengen.

Ik dacht: stel je voor dat we als joodse-, moslim- en christelijke bezoekers die tekst van Jesaja samen lezen. Wat betekenen die woorden in de werkelijkheid van de familie Nassar? Waar recht wordt gedaan, groeien wonden dicht, gaat gerechtigheid voor je uit en is God je achterhoede. Wat een prachtige woorden. Als je het omdraait klinkt het als: Waar onrecht wordt gedaan, gaan wonden open, is van gerechtigheid geen sprake meer en raakt God uit zicht.

Waar recht wordt gedaan, groeien wonden dicht, gaat gerechtigheid voor je uit en is God je achterhoede.

Ik ben geschrokken van de extreem rechtse radicalisering binnen de Israëlische samenleving. Daar is Lieberman minister van defensie en Ayelet Shaked minister van justitie. Wie luistert naar hun woorden hoort een verderfelijke taal richting Palestijnen. Dat doet pijn. Taal die lijkt op de meest gruwelijke fascistische en nazistische uitspraken. Bij de laatste Gaza-oorlog zei Shaked (toen nog geen minister van justitie) dat het Israëlische leger ook Palestijnse vrouwen moest doden, omdat ze slangen baren. Zo’n uitspraak doet mij huiveren. Dat staat zo haaks op de taal van de profeten zoals Jesaja. Je niet onttrekken aan de zorg voor je broeder en zuster is een voorwaarde voor het doorbreken van de dageraad.

Zelf merkte ik bij het feest op de heuvel van de Tent of Nations dat ik vrolijk werd  van de creatieve geweldloosheid en openheid van de Nassar-familie. Op het feest zong de Duitse groep Grenzenlos prachtige liederen. Het slotlied was Knockin’ on heaven’s door. We hebben het lang met elkaar gezongen oog in oog met de grote illegale nederzetting aan de overkant van het dal. Ik ervoer het als een gebed, raakte in vervoering. Laat het in Gods naam waar worden: een plek, een klein heuveltje zoals Sion waar mensen leren om geen vijanden te zijn. Een plekje waar we onze tradities naast elkaar leggen en samen op zoek gaan naar een begin van een ander verhaal. Taal die de ander niet dood wenst, de ander niet vernedert. Taal die niet oproept tot haat. Taal die ons leidt op de weg van de meeste weerstand.

Laat het in Gods naam waar worden: een plek, een klein heuveltje zoals Sion waar mensen leren om geen vijanden te zijn.

Misschien is Ramadan, vastentijd juist een periode om je te bezinnen op de vraag: hoe houden wij zo vast (over vasten gesproken) aan gerechtigheid dat er licht doorbreekt? Hoe kunnen we creatief zijn dat we met liefde en respect de haatwoorden onklaar maken? Ik vermoed dat de profeet zoveel van zijn volk hield dat hij ze de waarheid zei. Gelukkig zijn er in Israël mensen die als Jesaja de waarheid zeggen, vertellen wat er  in het duister dag in dag uit gebeurt op de Westbank.

Ik draag deze tekst op aan twee mensen. De eerste: Jehuda Shaul. Hij stichtte de beweging Breaking the silence. Wie naar hem op zoek gaat op internet vindt het verhaal van een Israëlische militair die na drie jaar diensttijd op de Westbank samen met andere militairen naar buiten bracht wat ze dagelijks voor wandaden deden. Door dit zwijgen te doorbereken brak voor hem het licht door. Ik ervoer dat zelf tot ik hem een kleine drie jaar geleden in Jeruzalem hoorde spreken. Met hem is die beweging begonnen. Begonnen met één mens, die de profeten serieus neemt. Naast Jehuda Shaul noem ik Daoud (David) Nassar. Hij is de stimulerende man achter The Tent of Nations. Jehuda en Daoud, twee mensen die voor mij de hoop belichamen dat het anders kan tussen Israëli’s en Palestijnen. Ik wens mijn moslimzusters en broeders een inspirerende Ramadan.


Over Bram Grandia

Bram Grandia is pastor, theoloog in tijdelijke functies, en begeleidt veranderingsprocessen in kerkelijke gemeentes. Als columnist schrijft hij graag een bijdrage op het snijvlak van kerk en samenleving. Bram heeft voor het IKON Pastoraat en het programma De Andere Wereld jarenlang radiocolumns gemaakt. Dit onder verschillende namen: Snippers, Ruis en de laatste jaren in de rubriek ‘De linkse kerk’. Ds. Bram Grandia is bestuurslid van de Stichting Vrienden van The Tent of Nations.

Reageer

avatar
Sorteer op:   nieuwste | oudste | meest gestemde
Eppo Vroom,
Gast
Eppo Vroom,
Prachtig verhaal Bram. Het is heel goed je ervaringen een wijdere horizon te geven. In zijn autobiografie schrijft Amoz Oz prachtig over zijn tijd in Haifa, zijn vriendschap met Palestijnen, die daar al generaties lang wonen. Bij ons in Veendam hebben we als christelijke pastores contact gezocht met de Turkse moskee alhier. We hebben na de verschrikkelijke aanslag op de luchthaven van Istanbul beloofd dat we in alle kerken in Veendam voorbeden zullen doen voor alle getroffenen. Ook is er contact gezocht met de moskee in verband met de komst van een AZC. We gaan daar samen aan de slag.… Lees meer »
wpDiscuz