Ligt de vrede op sterven? Of is beademing mogelijk?


Laten we een dag van de Ramadan gebruiken om vrede met onszelf en anderen te sluiten. De Koran kent drie woorden voor vrede: Salaam, Soelh en Sakîna. Welke van de drie vredes willen we?

  • Salaam is als Sjaloom en als Sjanti, misschien het best aan te voelen als we zeggen: moge u in vrede leven, mogen wij in vrede leven. Alsof je zegt: van mij valt geen geweldshandeling, woord of gedachte te vrezen..
  • Soelh is vrede sluiten na oorlog. In de cynische werkelijkheid van de pragmatische technische voorzitters, die wij wereldleiders noemen, is vrede de afwezigheid van oorlog en inkomsten. We aanvaarden een vredesmacht, of het antoniem: oorlog voor de lieve vrede.
  • Sakîna is de goddelijke aanwezigheid, de presentie van innerlijke vrede die in je ziel neerdaalt. Dit stellen we ons voor in een tuin voorbij het paradijs; zoals vogelzang die binnenin het ei begint; zoals dit universum elk moment opnieuw tot bestaan komt om elke ziel van sakîna te vervullen.

We verlangen allemaal naar vrede. Vrede is een wens die aanwezig is in ieder mens. We horen het als we luisteren naar ons hart. We zien het in de spiegel en in de spiegel van wanhopige gezichten van vluchtelingen. Vrede met anderen begint in jezelf en gaat ervan uit dat je vrede met je Schepper hebt gesloten. De intentie om tot een vredesinitiatief te komen wordt geïnspireerd door ons hogere zelf: onze rûh. Wa nafachtu min rûhî – en Ik heb hem van Mijn eigen geest ingeademd, zegt Allah in de Koran. [1] Een door de Schepper ingeademde kiemcel voor licht en vrede.

De strijd tegen het kwaad begint en eindigt bij en in ons zelf, anders kunnen we niet oprecht over het licht van vrede spreken

Strijd tegen het kwaad is onderdeel van wat we goed noemen. Die strijd begint en eindigt bij en in ons zelf, anders kunnen we niet oprecht over het licht van vrede spreken. Als het een vijand buiten onszelf is zegt de Koran: ‘En als zij tot vrede neigen, neigt u er dan ook toe en ver­trouw vervolgens op God.’ [2] Als het onze eigen innerlijke vijand is: het kwaad in onszelf, dan zegt de Koran dat ons ego de neiging heeft op te zwellen en pat te stellen. Wij kunnen de strijd tegen het kwaad in onszelf voeren, maar moeten dan een steile hoogte beklimmen. [3] Van het ego, dat tot het allerlaagste in staat is [4] naar ons ego dat zichzelf bekritiseert, [5] kunnen we doorgroeien van ons geïnspireerde ego,[6] naar een ego dat volledig tot innerlijke vrede komt. [7]

In de moslimmystiek worden soms de grote reddingsboeien zoals Vrede, Liefde en Licht met hoofdletters geschreven omdat we ons die begrippen in hun universele betekenis eigen willen maken. We zeggen wel Sjaloom, Salaam, maar van die twee klinkers en drie medeklinkers komt geen vrede. Of toch wel?

Het ‘ter harte nemen’ van een woord als Salaam, begint met het woord te proeven op je tong, langzaam door te slikken om tot de volheid van de Salaam/Sjaloom-ervaring te komen door het naar een plaats in je hart te dirigeren waar de zelfgenezing begint. Als Salaam een plaats in je hart heeft gekregen kun je het ook als groet naar de ander gebruiken. De vredesgroet betekent – hardop uitgesproken – dat iemand jou zijn of haar adem geeft om je vrede toe te wensen op alle niveaus van je wezen. Als jij de vredesgroet uitspreekt, wens je de ander heelheid toe. Dat is de betekenis van het Arabische woord Salaam en het Hebreeuwse woord Sjaloom. Innerlijke vrede kun je beleven als je innerlijk heel bent. Innerlijke heelheid komt mede voort uit ieder ander in alle oprechtheid vrede toewensen. Aan innerlijk heel worden kun je dus werken. Wie Salaam Alaikoem hoort, hoort de stem van de ander. De islam leert ons ieder mens te aanvaarden zoals hij of zij is. We hebben geen recht van oordelen. Met elkaar spreken begint met naar elkaar luisteren.

Als jij de vredesgroet uitspreekt, wens je de ander heelheid toe. Dat is de betekenis van het Arabische woord Salaam en het Hebreeuwse woord Sjaloom

We kunnen de Salaam oefening doen, door Salaam uit te zenden naar alles wat leeft in het universum. Alles wat je anderen toewenst krijg je meestal in veelvoud terug. In mijn soefi orde wordt deze oefening Husj dar dam: ‘Bewust in de ademhaling’, genoemd. Eerst sta je een paar seconden stil bij de gedachte:  ‘O mijn denken, kom tot rust in gezegende vrede, die steeds al binnen in mij is.’ Iedereen haalt zijn hele leven adem. In en uit. Voor deze oefening is de ademhalingstechniek de manier waarop je van nature ademt. Dat doe je nu wat aandachtiger. Bij het inademen denk je aan het meest vredige dat je je kunt voorstellen. Misschien een bron van licht of een rimpelloze vijver. Sommigen beschikken innerlijk over zo’n vijver. Bij de uitademing stel je jezelf voor dat je die Vrede over de wereld verspreidt.

[1] Koran 38:72
[2] Koran 8:60-61
[3] 90:11
[4] 12:53
[5] 75:1-2
[6] 91:7-8
[7] 89:27-30


Over Abdulwahid van Bommel

Abdulwahid van Bommel (71) is een bekende en graag geziene spreker op menig levensbeschouwelijk podium. Toen de Iraanse geestelijke Khomeini in 1989 een fatwa tegen Salman Rushdie uitsprak, voelde Van Bommel zich geroepen om stelling te nemen in het debat dat daarop volgde. Het maakte van hem een bekende televisiepersoonlijkheid.

Zijn oorspronkelijke naam is Wouter van Bommel (Amsterdam, 16 april 1944) en hij is docent geestelijke verzorging. Van Bommel is de zoon van een katholieke vader en een hervormde moeder. Na zijn bekering tot de islam nam hij de naam Abdulwahid aan. De laatste jaren werkt hij in relatieve mediarust aan diverse projecten. Zijn hart ligt bij het schrijven van boeken: ‘Boeken zijn mijn beste vrienden’. Van Bommel’s nieuwste project is het schrijven van een Koranuitleg voor kinderen.

Reageer

avatar
wpDiscuz