De zomer van 2015 zit er weer bijna op. Tenminste, de vakantieperiode wordt afgesloten. Snel nog even De Gouden Eeuw naspelen met de decadente Sail-optocht in Amsterdam, snel nog even met de kinderen naar De Efteling om en passant je dood te ergeren aan je schoonmoeder, en snel nog even naar het strand van Scheveningen om de hele dag te liggen tussen andere mensen, die ook de hele dag liggen. Daarna gaan we ons allemaal weer keurig houden aan de rituelen die horen bij het runnen van een huishouden of het uitvoeren van ons betaalde werk. We schijnen een seculier land te worden en daar hoort bij dat we steeds minder waarde hechten aan rituelen. Nou, ik geloof er helemaal niets van.

Ook al zou er geen enkele godsdienst meer zijn, dan nog bestaat onze wereld voor honderd procent uit rituelen, structuren en handelingen die men doet omdat ‘het moet’. Hoe mooi zou het zijn om af te wijken van de gebaande paden?

Zeg eens tegen uw vrouw dat u haar eigenlijk een week niet wil zien, gewoon om op adem te komen. Om schaamteloos alleen iets voor uw eigen welvinden te doen, weg van de kinderen en de familie. Er zullen tranen volgen, gedachten over scheiding ontstaan en vele ‘steun verlenende hartsvriendinnen’ komen ineens over de vloer. Zeg eens tegen uw man dat hij geen goede vader is en dat hij eigenlijk helemaal niet zo goed is in bed. Hij zal in een depressie raken, gedachten over scheiding zullen ontstaan en er volgen vele zuippartijen met ‘echte vrienden aan de bar’. Zeg eens tegen uw afdelingshoofd dat hij een ‘beperkt empathisch inlevingsvermogen’ heeft en dat hij zijn managementfunctie eigenlijk niet waardig is. U zult het merken in uw beoordelingsronde en een flink deel van de collega’s zal kans zien om aan uw stoelpoten te zagen.

Zeg eens tegen uw buren dat ze niet zo vaak moeten schreeuwen tegen hun kinderen omdat het hun zelfvertrouwen schaadt. Beter is het om naar het mooie weer en de prachtige tuin te vragen. Zeg eens tegen oom agent dat hij wat minder geweld moet gebruiken en dat uiterlijk en gedrag niets met elkaar te maken hebben. Beter is het om met een brede glimlach uw papieren te laten zien en over het mooie weer te vertellen. Zeg eens tegen een vluchteling dat hij van harte welkom is in uw straat en dat u hem zult begeleiden met de inburgering. Beter is het om een wijkpetitie te ondertekenen tégen de komst van asielzoekers op twee kilometer afstand van uw straat, en vervolgens te genieten van het mooie weer. Zeg eens op nationale televisie dat u Piet alle kleuren van de regenboog gaat geven, behalve zwart, uit respect voor de medemens. O wacht, die discussie komt nog. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de werkelijk talloze geschreven en ongeschreven rituelen die gelden binnen godsdiensten en tússen godsdiensten.

We zijn een land van rituelen, laten we dat accepteren. Daar houden we heel graag aan vast, met soms zulke grote passie dat een nieuwe blik op die rituelen wordt bestempeld als het verwerpen van de ‘Hollandse traditie’ of het niet accepteren van ‘onze normen en waarden’. Rituelen zijn een vorm van inwijding. Ze zorgen ervoor dat we onderdeel worden van een groep mensen. Als we ons niet aan het ritueel houden, worden we eenvoudigweg niet opgenomen in de groep. Dan worden we dus uitgesloten, of vaak nog erger, tegengewerkt. Dat moet anders. Tradities en rituelen zijn door en voor mensen gemaakt. Daarom kunnen diezelfde tradities en rituelen ook door en voor mensen aangepast worden. Of ‘gemoderniseerd’. Of ‘hervormd’. Geef het een naam. Dan ontstaat een nieuwe wereld, met nieuwe ideeën, met nieuwe mensen. Maar ik besef, ook deze oproep is een jaarlijks terugkerend… ritueel. Ik wens u nog een fijne zomer.

Meer info?
Deze column verscheen op 24 augustus 2015 op Nieuwwij.nl

Reageer

avatar
wpDiscuz